I. Bảo trì có điều kiện (CBM) là gì?

Theo định nghĩa của Dimitri Kececioglu (Mỹ), bảo trì là bất kì hành động nào nhằm duy trì các thiết bị không bị hư hỏng ở một tình trạng đạt yêu cầu về mặt độ tin cậy, an toàn và nếu chúng bị hư hỏng thì phục hồi về tình trạng này (Quang, 2012). Hiện nay, các chương trình bảo trì thường được áp dụng trên thế giới bao gồm bảo trì có điều kiện (Condition Based Maintenance – CBM), bảo trì theo thời gian (Time Based Maintenance – TBM) và bảo trì sau sự cố (Run To Failure- RTF).

Bảo trì có điều kiện (Condition Based Maintenance – CBM) là một chiến lược bảo trì hiện đại, cho phép doanh nghiệp duy trì và bảo dưỡng thiết bị dựa trên dữ liệu tình trạng thực tế thay vì các lịch trình cố định. Điều này có nghĩa là bảo trì chỉ được thực hiện khi có dấu hiệu cho thấy hiệu suất thiết bị đang giảm hoặc có khả năng hỏng hóc sắp xảy ra. CBM sử dụng các công nghệ giám sát tiên tiến như cảm biến và phân tích dữ liệu thời gian thực để theo dõi tình trạng hoạt động của thiết bị. Qua đó, CBM giúp tối ưu hóa năng suất, giảm thiểu thời gian ngừng hoạt động ngoài kế hoạch và kéo dài tuổi thọ của thiết bị.

II. Ưu điểm và hạn chế của bảo trì có điều kiện (CBM)

1. Ưu điểm của bảo trì CBM

Tăng tuổi thọ thiết bị: Bảo trì CBM giúp phát hiện sớm các vấn đề và thực hiện bảo dưỡng kịp thời, kéo dài tuổi thọ của thiết bị.
Giảm thiểu thời gian ngừng hoạt động: CBM cho phép bảo trì được thực hiện khi cần thiết, thay vì dựa trên lịch trình cố định, do đó giảm thiểu thời gian dừng máy không cần thiết.
Phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn: Các cảm biến và hệ thống giám sát tình trạng giúp phát hiện sớm các sự cố có thể xảy ra, từ đó tránh được các hư hỏng lớn và giảm thiểu chi phí sửa chữa.
Tối ưu hóa nguồn lực bảo trì: Chỉ bảo trì khi cần thiết, giúp tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực và giảm chi phí không cần thiết.
Tăng cường an toàn lao động: Bảo trì có điều kiện giúp giảm thiểu các tình huống nguy hiểm bằng cách ngăn ngừa các sự cố lớn có thể gây ra tai nạn lao động.

2. Hạn chế của bảo trì CBM

Chi phí đầu tư cao: Đầu tư vào hệ thống cảm biến và các thiết bị giám sát tình trạng có thể khá tốn kém, đặc biệt là cho các doanh nghiệp nhỏ.
Yêu cầu kỹ năng và kiến thức chuyên sâu: Phân tích dữ liệu thu thập được và đưa ra các quyết định bảo trì phù hợp yêu cầu nhân viên phải có kỹ năng và kiến thức chuyên môn cao.
Khó khăn trong việc phát hiện hư hỏng do mài mòn đồng đều: Các hệ thống CBM có thể không dễ dàng phát hiện các loại hư hỏng do mài mòn đồng đều hoặc các loại hư hỏng khác không thể quan sát được từ các chỉ số giám sát thông thường.
Sự phụ thuộc vào công nghệ: Bảo trì có điều kiện yêu cầu sử dụng các công nghệ giám sát tiên tiến, điều này có thể không phù hợp trong các môi trường hoạt động khắc nghiệt hoặc khi các thiết bị không hỗ trợ lắp đặt cảm biến.

III. Lợi ích của bảo trì có điều kiện

Bảo trì CBM mang lại nhiều lợi ích vượt trội cho doanh nghiệp, bao gồm:

Tiết kiệm chi phí: Giảm thiểu các chi phí không cần thiết liên quan đến bảo trì định kỳ không cần thiết và tập trung vào những lần bảo trì quan trọng.
Tối ưu hóa kế hoạch bảo trì: Dữ liệu thời gian thực cho phép lập kế hoạch bảo trì vào thời điểm ít gây gián đoạn nhất cho hoạt động sản xuất.
Kéo dài vòng đời tài sản: Bảo trì CBM giúp duy trì hiệu suất cao của thiết bị trong thời gian dài, kéo dài vòng đời của tài sản và giảm chi phí thay thế.
Giảm thiểu rủi ro an toàn: CBM giúp giảm thiểu số lần nhân viên phải tiếp xúc với các môi trường làm việc nguy hiểm, giảm nguy cơ tai nạn lao động.
Cải thiện hiệu quả năng lượng: Bảo trì kịp thời và chính xác giúp duy trì hiệu suất tối ưu của thiết bị, từ đó tối ưu hóa sử dụng năng lượng và giảm thiểu tác động môi trường.

IV. Nguyên tắc hoạt động của bảo trì có điều kiện (CBM)

Nguyên tắc cơ bản của bảo trì có điều kiện là giám sát liên tục tình trạng của thiết bị thông qua các cảm biến và công nghệ giám sát, từ đó phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường hoặc suy giảm hiệu suất. Dựa trên các dữ liệu thu thập được, doanh nghiệp có thể:

Giám sát tình trạng thiết bị: Sử dụng cảm biến để theo dõi các thông số quan trọng như nhiệt độ, áp suất, độ rung, và hiệu suất hoạt động.
Phân tích dữ liệu: So sánh các dữ liệu thu thập được với các tiêu chuẩn hoạt động bình thường để phát hiện các dấu hiệu bất thường.
Lập kế hoạch bảo trì: Khi phát hiện sự suy giảm hiệu suất hoặc các dấu hiệu hỏng hóc, lập kế hoạch bảo trì ngay lập tức hoặc trong khoảng thời gian phù hợp để tránh các sự cố lớn hơn.

V. Quy trình bảo trì có điều kiện (CBM)

1. Xác định các tiêu chuẩn cơ bản: Thiết lập các tiêu chuẩn hoạt động cần thiết cho thiết bị hoặc hệ thống để hoạt động an toàn và hiệu quả.

2. Cài đặt cảm biến theo dõi: Lựa chọn và lắp đặt các cảm biến phù hợp để giám sát các thông số quan trọng của thiết bị.

3. Thu thập và giám sát dữ liệu: Ghi lại và theo dõi liên tục dữ liệu tình trạng thiết bị thông qua hệ thống giám sát.

4. Phát hiện sự bất thường: Phân tích dữ liệu để phát hiện các dấu hiệu bất thường hoặc suy giảm hiệu suất so với tiêu chuẩn cơ bản.

5. Sắp xếp công việc bảo trì: Lên kế hoạch và ưu tiên thực hiện các công việc bảo trì cần thiết để đảm bảo thiết bị hoạt động ổn định và hiệu quả.

6. Thực hiện bảo trì: Thực hiện các công việc bảo trì dựa trên kế hoạch đã lập để khắc phục các vấn đề và duy trì hiệu suất hoạt động của thiết bị.

VI. Ứng dụng thực tế của bảo trì có điều kiện (CBM)

Các nước tiên tiến trên thế giới hiện nay thúc đẩy việc sử dụng cảm biến kết nối thiết bị trong nhà máy công nghiệp qua mạng lưới internet thông qua các chiến dịch như “Factory 2050” ở Anh, “Smart Industry” ở Thụy Điển, “Horizon 2020” ở Châu Âu, “Revitalize Manufacturing Plan” ở Mỹ, và “4th Science and Technology Plan” ở Nhật. Máy móc, hệ thống và các bộ phận sản xuất khác sẽ được liên kết chặt chẽ với nhau tạo thành một hệ thống mạng vật lý (CPS). Do đó, vai trò của bảo trì dựa trên điều kiện (CBM) và giám sát tình trạng như một phần của khuôn khổ CPS ngày càng quan trọng (Rastegari, 2017).

Ở Nhật Bản, người ta đã ứng dụng CBM vào việc bảo trì đường ray xe lửa tại tuyến Yamanote (Tokyo). Họ thu thập dữ liệu hàng ngày khi tàu đang chạy bằng các cảm biến gắn vào toa tàu, sau đó phân tích dữ liệu trạng thái của tàu và đường ray từ đó đưa ra một kế hoạch bảo dưỡng hiệu quả và hợp lí giúp tiết kiệm hàng triệu yên mỗi năm

Ở Hàn quốc người ta đã nghiên cứu việc sử dụng CBM cho máy nén trên tàu chứa khí thiên nhiên hoá lỏng và dầu nổi ( LNG FPSO ) (Hwang et al., 2018). Các cảm biến sẽ thu thập dữ liệu về độ rung động trục và ổ đỡ trục để theo dõi tình trạng của máy nén. Từ đó có thể dự đoán được xu hướng hư hỏng của máy nén bằng cách theo dõi các lỗi của nó.

Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã và đang ứng dụng phương pháp CBM vào công tác bảo trì ở các trạm biến áp nhằm nâng cao độ tin cậy và an toàn cho toàn bộ hệ thống truyền tải (Lai, 2020). Công ty Khí Cà Mau- Tập đoàn dầu khí Việt Nam cũng đang áp dụng bảo trì CBM cho các động cơ quan trọng bằng cách tích hợp các thông tin, dữ liệu thứ cấp vềthông số thiết bị, thông số máy, kế hoạch vận hành và sản xuất của nhà máy để đề xuất kế hoạch bảo trì sao cho tối thiểu ảnh hưởng đến quá trình sản xuất trong

VII. CMMS EcoMaint – Giải pháp tối ưu cho bảo trì có điều kiện (CBM)

Việc triển khai bảo trì có điều kiện (CBM) đòi hỏi một hệ thống quản lý bảo trì hiệu quả và chính xác. Phần mềm CMMS EcoMaint là phần mềm quản lý bảo trì hiện đại, hỗ trợ doanh nghiệp trong việc giám sát, thu thập dữ liệu và quản lý các hoạt động bảo trì dựa trên tình trạng thực tế của thiết bị. Với EcoMaint, doanh nghiệp có thể tối ưu hóa quy trình bảo trì, giảm thiểu thời gian ngừng hoạt động và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Kết luận

Bảo trì có điều kiện (CBM) là một chiến lược bảo trì tiên tiến, giúp doanh nghiệp duy trì hiệu suất cao của thiết bị, giảm thiểu thời gian ngừng hoạt động và tiết kiệm chi phí. Việc áp dụng CBM đòi hỏi đầu tư vào công nghệ và đào tạo, nhưng những lợi ích mà nó mang lại đáng để doanh nghiệp xem xét và triển khai. Với sự hỗ trợ của phần mềm quản lý bảo trì hiện đại như CMMS EcoMaint, doanh nghiệp có thể dễ dàng áp dụng CBM và tận dụng tối đa những lợi ích của chiến lược này.

Với bề dày hơn hai thập kỷ kinh nghiệm Chuyển đổi số cho doanh nghiệp Sản xuất, Vietsoft là đơn vị dẫn đầu cung cấp giải pháp Tư vấn và Triển khai phần mềm quản lý bảo trì CMMS tại Việt Nam. Bằng đội ngũ chuyên gia giàu kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực, Vietsoft tự tin đồng hành, giải quyết triệt để mọi bài toán và đón đầu những công nghệ mới cho doanh nghiệp.

Liên hệ để nhận tư vấn của Chuyên gia Chuyển đổi số Ngành Sản xuất theo hotline: 0986778578 hoặc email sales@vietsoft.com.vn